ΠΕΡΙ ΚΑΚΟΠΟΙΗΣΕΩΝ  ΚΑΙ ΑΛΛΩΝ ΤΙΝΩΝ ΑΝΑΖΗΤΗΣΕΩΝ

Δεν θα αναφερθώ στο θέμα των ημερών περί κακοποιήσεων. Θα αναφερθώ στους άλλους . Στους άλλους ντε. Που βλέπουν  και γυρίζουν  το βλέμμα αλλού. Που ακούν  αλλά τα αυτιά τους είναι βουλωμένα με βουλοκέρι. Που έχουν τη λογική «που να μπλέξω τώρα;»

Το «δε βαριέσαι αδελφέ» έφερε τη χώρα στο χάλι που είναι . Αλλά , ως συνήθως , φταίει ο άλλος. Ο Άλλος ντε. Ο Άλλος που δεν προσδιορίζεται ποτέ . Γιατί έτσι είναι βολικό. Γιατί έτσι κανένας δεν θα μας ρωτήσει για τον άλλο. Αφού και αυτοί τον ίδιο Άλλο έχουν.

Το «που να μπλέγω» τώρα έφερε την κοινωνία στην παρακμή την οποία βιώνει τα τελευταία χρόνια. Και εδώ φταίω εγώ. Όχι ο άλλος. ΕΓΩ

-Εγώ που δε σηκώνω τα μάτια μου να κοιτάξω τον ουρανό

-Εγώ που δε χαμηλώνω τα μάτια μου να κοιτάξω τη γη

-Εγώ που αντιμετωπίζω τους άλλους σαν να είναι ένα τίποτα

-Εγώ που δεν ενδιαφέρομαι παρά μόνο για τον εαυτό μου

-Εγώ που άφησα και μου έκλεψαν τα όνειρά μου και την παιδική μου αθωότητα στο όνομα μιας ευτυχίας που δεν ήρθε ποτέ

-Εγώ που ζω για το «φαίνεσθαι» και όχι γι αυτό που είμαι

-Εγώ που ζω τη ζωή  μου μέσα από τη ζωή των άλλων

-Εγώ που δεν τόλμησα ποτέ να κοιτάξω τη ζωή στα μάτια

-Εγώ που έφτασα στην άκρη του φύλλου και είπα «Θεός» αντί για το «μου αρέσει»(Ν.Καζαντζάκης-Αλέξης Ζορμπάς)

Εγώ λοιπόν βγαίνω σήμερα και κάνω ότι έπεσα από τα σύννεφα. Ότι δήθεν δεν μπορούσα ποτέ να φανταστώ ότι συμβαίνουν άσχημα πράγματα δίπλα. Αλλά και αν το φανταζόμουν θα μιλούσα; ΠΟΤΕ. Γιατί  «που να μπλέγω τώρα;»

Η όλη φάση μου θυμίζει την ιστορία της κοπέλας που μαχαιρώθηκε το 1964 σε ένα πολυσύχναστο δρόμο της Νέας Υόρκης, επειδή οι άνθρωποι γύρω κοιτούσαν και κανένας δεν πήγε να βοηθήσει.  Η ιστορία αποτέλεσε αφετηρία των ερευνών για το φαινόμενο «σύνδρομο του θεατή» ή αλλιώς το «Σύνδρομο Genovese».

Έτσι και εμείς . Έχουμε το σύνδρομο του θεατή σε όσα συμβαίνουν γύρω μας.

Η γιαγιά μου έλεγε  « σήμερα ο γείτονας, αύριο εγώ» .Η Νέμεσις έρχεται. Το νου μας αδέλφια

Ελένη Πλευρά

 Μετά από πολλά χρόνια αποχής η συντάκτρια επανέρχεται και συνεχίζει την ενημέρωση σε ανθρώπους που ενδιαφέρονται για τα θέματα τα οποία σχολιάζονται στη σελίδα. Ευχαριστώ 

WORKING WITH PARTNERS IN BUCKAREST IN A EUROPEAN WORKSHOP FOR TRAINERS

                              ΜΑΓΙΚΕΣ ΤΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΕΙΟ ΦΥΛΟ

Η μαγεία και οι τελετουργίες προκάλεσαν την προσοχή των επιστημών που ασχολούνται με την έμφυλη έρευνα γιατί –και προϊόντος του χρόνου και της έρευνας-είναι εκφράσεις γυναικείας πνευματικότητας και έκφραση προσωπικών ιδεών και παραγωγής γνώσης και λόγου σε κοινωνίες, στις οποίες οι ίδιες ήταν αποκλεισμένες από οποιαδήποτε πρόσβαση στο κοινωνικό και πολιτικό γίγνεσθαι. Οι μαγικές τελετουργίες εντάσσονταν κάθε φορά σε συγκεκριμένο πολιτιστικό πλαίσιο. Αναπαράγονταν και διδάσκονταν στο εσωτερικό του φύλου και των θηλυκών γενεών και αυτό τις προσδίδει μια δημόσια κοινωνική πτυχή(Γκασούκα,2007). Ίδιο χαρακτηριστικό των γυναικείων μαγικών τελετουργικών είναι η μυστικότητα, η συντήρηση των γνώσεων μεταξύ εκείνων που γνώριζαν. Η Γνώση -και με βάση τα δεδομένα της εποχής της Γνώσης που οι ίδιοι διανύουμε- είναι Δύναμη και η Δύναμη φέρνει εξουσία φανερή ή αθέατη. Το ίδιο και για τις γυναίκες που παρήγαγαν ένα είδος θηλυκής γνώσης , που ήταν πολύτιμη για τις κατόχους της και κυρίως ήταν μακριά και πέρα από κάθε ανδρικό έλεγχο(Γκασούκα,2007). Η μαγεία αποτελούσε το καταφύγιο εκείνης της σιωπηλής πλειοψηφίας, που δεν είχε πολιτικά και κοινωνικά δικαιώματα. Δεν είναι τυχαίο, που στα μεγάλα έργα της αρχαίας ελληνικής ποίησης, στον Όμηρο και στους τραγικούς, δεν απαντώνται μάγοι αλλά μάγισσες, η Κίρκη, η Καλυψώ, η Μήδεια. Αποκλεισμένες ακόμη και από την επίσημη θρησκεία, αφού στην αρχαία ελληνική πόλη οι θρησκευτικές τελετές ήταν κοινωνικές εκδηλώσεις, τελούμενες σχεδόν αποκλειστικά από άνδρες, οι γυναίκες κατέφευγαν στη μαγεία, ο κόσμος της οποίας ήταν η κοινωνία αντεστραμμένη, αφού στον κόσμο αυτό κυβερνούσαν οι γυναίκες, αυτές ακριβώς που δεν διέθεταν πολιτικά δικαιώματα στην κοινωνία της πόλης (Α. Μπερνάρ, Έλληνες μάγοι). Η κατοχή της Γνώσης διαφοροποιούσε τις συγκεκριμένες γυναίκες από τις άλλες τις κοινότητας –στις οποίες η στάση τους ήταν και λίγο ειρωνική –και γίνεται πολιτιστικό κεφάλαιο και εξουσία. Επειδή η Γνώση ισοδυναμεί με δύναμη είναι λογικό να μένει κρυφή –αν και κάποιες φορές και κάποιοι άνδρες έπαιρναν μέρος στις τελετουργίες. Είναι επίσης λογικό για τους μη Γνώστες να τη φοβούνται, γιατί δεν την ξέρουν και δεν μπορούν να τη χειριστούν. Γι αυτό συνήθως την καταδιώκουν. Στις γυναικείες μαγικές τελετουργίες το σώμα λειτουργεί ως κοινωνικός χώρος επί του οποίου συντελούνται σημαντικές διαδικασίες διάβασης και επικοινωνιακές πρακτικές των «έσω» και των «έξω»(Γκασούύκα,2007). Σύμφωνα με λαϊκές πεποιθήσεις το θηλυκό σώμα είναι επιβλαβές λόγω των «ρυπάνσεων». Υπήρχαν μαγικά τελετουργικά που αφορούν στον εξορκισμό του επικίνδυνου θηλυκού σώματος. Το ενδιαφέρον είναι πως συχνά αυτές ακριβώς οι λαϊκές πεποιθήσεις –που θεωρούν το θηλυκό σώμα ως επικίνδυνο και ρυπογόνο, κατασκευάζοντας έτσι τη θηλυκή ταυτότητα στο πλαίσιο της κοινότητας– ζητούν από τη σεξουαλική θηλυκή δύναμη να χρησιμοποιηθεί προκειμένου να προστατευθούν τα κοπάδια και τα παιδιά ή να αντιμετωπισθούν τα καταστρεπτικά αποτελέσματα του φθόνου(Γκασούκα,2007). Οι γυναίκες, σύμφωνα πάντα με τις λαϊκές δοξασίες- λόγω του σώματός τους ήταν ιδιαίτερα επιρρεπείς στο κακό (να θυμηθούμε τις μάγισσες στο Μεσαίωνα και την Ιερά Εξέταση). Το σώμα ήταν αυτό που τις έκανε «αδύναμες» και –λόγω της φύσης τους και της σωματικής τους κατασκευής- θεωρήθηκαν το αδύναμο φύλο και αυτό που χρειαζόταν προσοχή και καθοδήγηση. Το γεγονός αυτό έδωσε την αφορμή στο αντρικό φύλο να καθυποτάξει τις γυναίκες γεμίζοντάς τες ενοχές και κάνοντας τις γυναίκες να αισθάνονται αμαρτωλές και γεμάτες τύψεις και ό,τι κακό συνέβαινε. Οι ίδιες εδώ και αιώνες δεν συμφιλιώθηκαν με το σώμα τους –γεγονός που επεσήμαναν πολλές φεμινιστικές οργανώσεις στο παρελθόν. Ακόμη και σήμερα θρησκευτικές δοξασίες –όπως το γεγονός ότι η γυναίκα δεν εισέρχεται στο ιερό της εκκλησίας ή όπου υπάρχουν μέρη όπου δεν επιτρέπεται είσοδος των γυναικών (π.χ. Άγιο Όρος) κάνουν το γυναικείο φύλο να θεωρείται ανεπιθύμητο σε πολλές –κυρίως θρησκευτικές- εκδηλώσεις. Το σώμα στην πορεία της ιστορίας δεν είναι απλά ένα φυσικό όργανο, αλλά και ένας χώρος παραγωγής και εξέλιξης κοινωνικότητας, που συντελείται μέσω της τελετουργικής δράσης και πρακτικής.(Γκασούκα,2007). Η τελετουργία αποτελεί «πολιτιστική ομιλία» μέσα από τις χειρονομίες , εκφράσεις , κινήσεις. Είναι ένα είδος θεατρικής πράξης στην οποία αποτυπώνονται εκφάνσεις της καθημερινότητας και συναισθήματα. Είναι αυτή που εκφράζει το ιδιωτικό και το δημόσιο, το καλό και το κακό, το αρνητικό και το θετικό. Είναι επίσης επικοινωνιακό γεγονός στο πλαίσιο του λαϊκού πολιτισμού. Γυναίκες όλων των ηλικιών και κοινωνικών περιβαλλόντων συναντώνται στο πλαίσιο μιας γιορτής της Γνώσης, ενός μυστικού «φεστιβάλ» κινήσεων και χορού , όπου εκφράζεται το πολιτιστικό και πολιτισμικό υπόβαθρο εποχής. Σίγουρα υπάρχουν πολλά που δεν ξέρουμε. Ξέρουμε όμως ότι πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω τι θέλησαν οι γυναίκες στο πέρασμα του χρόνου να μας μεταφέρουν, ποιες ήταν οι προθέσεις τους, τι πολιτιστική κληρονομιά τελικά μας άφησαν.

 

Βιβλιογραφία:

Γκασούκα Μαρία, Τελετουργίες και Φύλο , Ρέθυμνο,2007

Α. Μπερνάρ, Έλληνες μάγοι

Μπορούμε να ακούσουμε και τους Ορφικούς Ύμνους των τριών μοιρών στο λήμμα http://hiphoptakeover.com/mp3/video/0aOt206QnWc/ΟΡΦΙΚΟΣ-ΥΜΝΟΣ-ΜΟΙΡΩΝ-ORPHIC-HYMN-ΤΟ-ΤΗΕ-FATES.html μελοποιημένους από το Γιάννη Μαρκόπουλο Μπορούμε να δούμε ποιος είναι ο ρόλος του Προφήτη στον Πλατωνικό μύθοκαι να τον συγκρίνουμε το λόγο με τους λόγους των προφητών στην Παλαιά Διαθήκη http://www.ekivolos.gr/platon.htm , http://www.greeklanguage.gr/greekLang/ancient_greek/tools/corpora/anthology/content.html?m=1&t=535 και http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A0%CF%81%CE%BF%CF%86%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%82. Πλευρά Ελένη

Η πορεία της Ψυχής μετά θάνατον (συνέχεια)-Λαχέσεως λόγος

Ψάχνοντας μπορούμε να δούμε το κείμενο που αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο κρίνεται η ψυχή
http://www.youtube.com/watch?v=YKcmKzcVHTQ


Ανατρέχουμε στο λήμμα http://www.dwdekatheon.org/forum/index.php/topic,1011.0.html για να δούμε τη θεωρία της Αρμονίας του Σύμπαντος, την οποία δανείστηκε ο Πλάτωνας όταν μίλησε για την κοσμική άτρακτο.

Μπορούμε να δούμε το σχήμα της ατράκτου
http://images.google.gr/imgres?imgurl=http://2.bp.blogspot.com/_U_wpHzFnbdk/Sxfl-3lxppI/AAAAAAAAAR0/AN_dC0PKT2k/s320/sacrosundmed.jpg&imgrefurl=http://nearhouparaplous.blogspot.com/2009/12/h.html&usg=__01hOYNLzdIRF4BV2tDCNxXTELzA=&h=320&w=267&sz=34&hl=el&start=63&um=1&itbs=1&tbnid=hsN9ibT5BI9KPM:&tbnh=118&tbnw=98&prev=/images%3Fq%3D%25CE%25B1%25CF%2584%25CF%2581%25CE%25B1%25CE%25BA%25CF%2584%25CE%25BF%25CF%2582%2B%25CF%2584%25CE%25B7%25CF%2582%2B%25CE%25B1%25CE%25BD%25CE%25B1%25CE%25B3%25CE%25BA%25CE%25B7%25CF%2582%26start%3D54%26um%3D1%26hl%3Del%26sa%3DN%26rlz%3D1W1GFRE_el%26ndsp%3D18%26tbs%3Disch:1

Παρατηρούμε επίσης το ρόλο της Ανάγκης και των θυγατέρων της-ειδικότερα της Λάχεσης http://img.pathfinder.gr/clubs/files/61405/24.html και http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CE%BF%CE%AF%CF%81%CE%B5%CF%82

Ελένη Πλευρά

Μπορούμε να συγκρίνουμε τις τιμωρίες με τις αντίστοιχες στην Καινή Διαθήκη και τις έννοιες Κόλαση και Παράδεισος .http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9A%CF%8C%CE%BB%CE%B1%CF%83%CE%B7 και να βρούμε τα κοινά σημεία
Μπορούμε επίσης να συγκρίνουμε τον εσχατολογικό μύθο του Ηρός με τον Γοργία του Πλάτωνα.
(ΠΛ Γοργ 523a–526d Η μεταθανάτια κρίση των ψυχών)
http://www.greeklanguage.gr/greekLang/ancient_greek/tools/corpora/anthology/content.html?t=558 και http://www.mikrosapoplous.gr/texts1.htm
Και τον Φαίδωνα του Πλάτωνα(ΠΛ Φαιδ 112e–115a Πού οδηγούνται οι ψυχές μετά το θάνατό τους – Η διαδικασία της κρίσεως των ψυχών
http://www.greeklanguage.gr/greekLang/ancient_greek/tools/corpora/anthology/content.html?t=498&m=1 αναφορικά με την πορεία της ψυχής στον Κάτω κόσμο.
Ελένη Πλευρά

Η πορεία της ψυχής μετά θάνατον

Στο λήμμα http://www.worldlingo.com/ma/enwiki/el/Pythagoras/1 θα βρούμε συνοπτικές πληροφορίες για την ζωή του Πυθαγόρα
Στο λήμμα http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A0%CF%85%CE%B8%CE%B1%CE%B3%CE%BF%CF%81%CE%B9%CF%83%CE%BC%CF%8C%CF%82 θα δούμε τη θεωρία του Πυθαγόρα για την μετεμψύχωση. Ποια είναι τα κοινά στοιχεία με τις θεωρίες του Πλάτωνα και των Ορφικών αντίστοιχα;
Από το λήμμα .http://el.wikipedia.org/wiki θα ανατρέξουμε στις έννοιες Ηλύσια Πεδία http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%97%CE%BB%CF%8D%CF%83%CE%B9%CE%B1_%CE%A0%CE%B5%CE%B4%CE%AF%CE%B1 και Τάρταρα http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A4%CE%AC%CF%81%CF%84%CE%B1%CF%81%CE%B1 και θα δούμε τις τιμωρίες για τις καλές και τις κακές ψυχές αντίστοιχα
Ελένη Πλευρά

Η ΠΟΡΕΙΑ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ ΜΕΤΑ ΘΑΝΑΤΟΝ

Ταυτόχρονα μπορείτε να δείτε μελοποιημένους ορφικούς μύθους στο λήμμα
http://www.afipnisis.gr/agora/viewtopic.php?f=39&t=536

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν επίσης τα βίντεο του Βαγγέλη Παπαθανασίου σε συνεργασία με την ΝΑΣΑ και με θέμα τους Ορφικούς μύθους
http://www.wizzler.com/video/B9bWOXhL2oY/Μυθωδία-Movement-1-στίχοι.html

Πλευρά Ελένη

ΣΥΝΕΧΕΙΑ

θα διαβάσουμε το άρθρο «Η έννοια του μύθου στον Πλάτωνα και ειδικότερα στο μύθο του Ηρός» στο λήμμα
http://sites.google.com/site/stmessinis/ArxikiSelida/MithosIros
Εκεί θα εντοπίσουμε την πορεία της ψυχής μετά θάνατον
Στις παρακάτω ιστοσελίδες θα βρούμε πληροφορίες για τους Ορφικούς φιλοσόφους
http://www.theogonia.gr/cosmogonia/orpheas.htm ΚΑΙ http://www.goldenchain.gr
Μπορούμε να δούμε τη θεωρία τους για την μετεμψύχωση στα λήμματα
http://clubs.pathfinder.gr/pan_en_einai/980100. ΚΑΙ http://www.multiforums.gr/sciences/viewthread.php?tid=190
Μπορούμε να δούμε τα κοινά τους στοιχεία με τη θεωρία του Πλάτωνα και επισημάνουμε κυρίως το δυισμό ψυχής και σώματος
Πλευρά ΕΛένη

ΣΥΝΕΧΕΙΑ......

Στη σελίδα http://el.orthodoxwiki.org να ανατρέξετε στο κατά Ιωάννη, Η ΄ και στη φράση "ΕΓΩ ΕΙΜΙ ΤΟ ΦΩΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ. Ο ΑΚΟΛΟΥΘΩΝ ΕΜΟΙ ΟΥ ΜΗ ΠΕΡΙΠΑΤΗΣΗ ΕΝ ΤΗ ΣΚΟΤΙΑ , ΑΛΛΑ ΕΞΕΙ ΤΟ ΦΩΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ." καθώς και το κατά Ιωάννη Ευαγγέλιο Α΄-εισαγωγικό κείμενο και στο λήμμα http://el.orthodoxwiki.org/%CE%95%CF%85%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%AE%CF%82_%CE%99%CF%89%CE%AC%CE%BD%CE%BD%CE%B7%CF%82#.CE.9A.CE.B1.CE.B9.CE.BD.CE.AE_.CE.94.CE.B9.CE.B1.CE.B8.CE.AE.CE.BA.CE.B7 Να συγκρίνετε τις φράσεις και τις εικόνες με αυτήν του Πλάτωνα για το φως και το σκοτάδι. Στις δύο θεωρίες να εντοπίσετε την έννοια του αγαθού


Να συγκρίνετε την εικόνα του φωτός και του σκότους με τον ποίημα του Καβάφη «Τα παράθυρα» που θα βρείτε στις ιστοσελίδες www.snell.gr
και http://www.sarantakos.com/kibwtos/kabafhs_poihmata.html

Συνεχίζοντας την πορεία μας θα εντοπίσουμε τις ίδιες αντιθέσεις ανάμεσα στον κόσμο στον κόσμο του φωτός και τον κόσμο του σκοταδιού στη θεωρία των Ελευσίνιων Μυστηρίων και αφού ανατρέξουμε στις ιστοσελίδες
http://www.kairatos.com.gr/eleysinia.htm και www.apologitis.com/gr/ancient/eleysinia.htm#ΕΛΕΥΣΙΝΙΑ .

Πλευρά Ελένη

Η πορεία της ψυχής μετά θάνατον-συνέχεια

Συνεχίζουμε την αναζήτησή μας στο άρθρο «Η έννοια του μύθου στον Πλάτωνα και ειδικότερα στο μύθο του Ηρός» στο λήμμα
http://sites.google.com/site/stmessinis/ArxikiSelida/MithosIros.
Στο συγκεκριμμένο μύθο περιγράφει μέσα από την ιστορία του ήρωά του την πορεία της ψυχής καθώς και την τιμωρία της, η οποία είναι ανάλογη με τις βίο που η ίδια έζησε στη γη.Αφού διαβάσουμε αναλυτικά το μύθο του Ηρός μπορούμε να σκεφτούμε την τιμωρία ως αποτέλεσμα των επιλογών που κάνουμε στην καθημερινότητά μας
Πλευρά Ελένη

Η πορεία της ψυχής μετά θάνατον-συνέχεια

Συνεχίζοντας την αναζήτησή μας για το φώς και το σκοτάδι ανατρέχουμε σε αντίστοιχα κείμενα της Καινής Διαθήκης και συγκρίνουμε τις εικόνες για το φως και το σκοτάδι με τις αντίστοιχες στον Πλάτωνα. Έτσι εντοπίζουμε και τη σημασία του Αγαθού και στις δύο θεωρίες. Στο τέλος συγκρίνουμε την εικόνα του φωτός και του σκοταδιού στο ποίημα του Καβάφη «Τα παράθυρα»
Στη σελίδα http://el.orthodoxwiki.org ανατρέχουμε στο κατά Ιωάννη, Η ΄ και στη φράση "ΕΓΩ ΕΙΜΙ ΤΟ ΦΩΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ. Ο ΑΚΟΛΟΥΘΩΝ ΕΜΟΙ ΟΥ ΜΗ ΠΕΡΙΠΑΤΗΣΗ ΕΝ ΤΗ ΣΚΟΤΙΑ , ΑΛΛΑ ΕΞΕΙ ΤΟ ΦΩΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ." καθώς και το κατά Ιωάννη Ευαγγέλιο Α΄-εισαγωγικό κείμενο και στο λήμμα http://el.orthodoxwiki.org/%CE%95%CF%85%CE%B1%CE%B3%CE%B3%CE%B5%CE%BB%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%AE%CF%82_%CE%99%CF%89%CE%AC%CE%BD%CE%BD%CE%B7%CF%82#.CE.9A.CE.B1.CE.B9.CE.BD.CE.AE_.CE.94.CE.B9.CE.B1.CE.B8.CE.AE.CE.BA.CE.B7 Συγκρίνουμε τις φράσεις και τις εικόνες με αυτήν του Πλάτωνα για το φως και το σκοτάδι. Στις δύο θεωρίες εντοπίζουμε την έννοια του Αγαθού.
Μετά συγκρίνουμε την εικόνα του φωτός και του σκότους με τον ποίημα του Καβάφη «Τα παράθυρα» που θα βρείτε στις ιστοσελίδες www.snell.gr
και http://www.sarantakos.com/kibwtos/kabafhs_poihmata.html

Πλευρά Ελένη

Η πορεία της ψυχής μετά θάνατον-συνέχεια

H ίδια αντίθεση (ανάμεσα στο φως και στο σκοτάδι) υπάρχει και στη θεωρία την Ελευσινίων Μυστηρίων
Σχετικές πληροφορίες θα βρούμε στις ιστοσελίδες
http://www.kairatos.com.gr/eleysinia.htm και www.apologitis.com/gr/ancient/eleysinia.htm#ΕΛΕΥΣΙΝΙΑ.
Πλευρά Ελένη